niedziela, 23 listopada 2014

Co ma wrona do Nippona? Zagadkowa maskotka japońskiej piłki



Jeśli oglądaliście kiedyś mecz japońskiej reprezentacji piłkarskiej, na pewno zwróciliście uwagę na dość niezwykłe logo umieszczone na koszulce narodowej drużyny. 

Emblemat Nippon Sakkā Kyōkai/Japan Football Association, czyli japońskiej federacji piłkarskiej przedstawia czarnego ptaka trzymający piłkę, na tle tarczy w barwach wziętych z japońskiej flagi. O ile skrzydlaty zwierzak nie wydaje się niczym nadzwyczajnym na strojach Polski, Niemiec, Austrii czy Rosji, w których to krajach ptaki są symbolami narodowymi i elementami herbów państwowych, to w przypadku Japonii musi budzić zdziwienie. Czarnego ptaka nie ma ani na fladze, ani na godle Japonii - czy, ściślej mówiąc, herbie rodu cesarskiego (Kraj Kwitnącej Wiśni nie posiada oficjalnego godła, odpowiednika naszego białego orła). Jeśli przyjrzymy się temu ptakowi, można się zdumieć jeszcze bardziej - na orła toto raczej nie wygląda. A spostrzegawczy na pewno zauważą pewien intrygujący szczegół, który mnie samemu przez lata umykał. W czym ten ptak trzyma czerwoną piłkę? W skrzydle? W trzeciej nodze...?

źródło: http://www.jfa.or.jp/eng/general_info/index.html













Tajemniczy ptak na logo japońskiej federacji to postać z mitologii shintō, narodowej religii Nipponu. Zwie się Yatagarasu, i jest przedstawicielem pospolitej w całej Azji Wschodniej wrony wielkodziobej (Corvus macrorhynchos). Ptaka na tle innych pobratymców wyróżnia posiadanie trzech nóg. Trójnoga wrona jest bardzo popularnym motywem sztuki i mitologii wielu starożytnych państw Azji, od Chin i Korei po Licję i Pamfilię na obszarze dzisiejszej Turcji. Ma swoje poczesne miejsce również w wierzeniach i folklorze Japonii.
źródło: http://en.wikipedia.org/wiki/Three-legged_crow#mediaviewer/File:Emperor_Jimmu.jpg

Powstała w 712 roku  Kojiki, czyli Kronika Dawnych Wydarzeń, pierwsze japońskie dzieło syntetyzujące dzieje Nipponu zawiera wiele mitów, które opisują legendarne początki państwa oraz dynastii cesarskiej. Wśród nich jest opowieść o Kamuyamatoiwarehiko. Był on prawnukiem Ninigiego, który został przez swoją babkę, bogini słońca Amaterasu zesłany z nieba na ziemię, by objąć panowanie nad światem ludzi. Osiadł na górze Takachiho w Kioto. Dopiero jego prawnukowi powierzono misję zbrojnego poszerzenia władzy potomków Amaterasu nad całą Japonią. Wyprawa Kamuyamatoiwarehiko i jego armii obfituje w wiele starć i opresji, z których niejednokrotnie ratuje ich posłaniec Amaterasu, trójnoga wrona (według innych źródeł - kruk) Yatagarasu. Ptak prowadzi armię boskiego potomka na wschód, w stronę góry Kumano, pełni również ważną rolę w ujarzmieniu plemienia Shiki.

Wielkimi siłami pociągnęła dalej armia, aby się rozprawic z plemieniem Shiki, którego naczelnikami byli dwaj bracia. Kamuyamatoiwarehiko wysłał Yatagarasu z wezwaniem do Shikiego Starszego. Poleciał kruk do obozu wroga i zakrakał:
- Potomek niebiańskiego bóstwa przysyła po ciebie. Spiesz się! Spiesz się!
Słysząc to Shiki Starszy chwycił za łuk.
- Doszło do mnie, że zbliża się zwycięzca z boskiego rodu i bardzo mi to nie w smak. Czego mi się tu wydzierasz, ty wstrętne kruczysko? - to mówiąc zamierzył się na boskiego posłańca. Odleciał kruk i pofrunął do domu, w którym mieszkał Shiki Młodszy.
- Potomek niebiańskiego bóstwa przysyła po ciebie. Spiesz się! Spiesz się!
Wybiegł z domu Shiki Młodszy i powiedział trzęsąc się ze strachu:
- Doszło do mnie, że zbliża się zwycięzca z boskiego rodu i dzień i noc serce moje przepełnia obawa. Dziękuję ci, kruku, że mnie wezwałeś. (J. Tubielewicz, Mitologia Japonii, Warszawa 1986, s. 79.)

Shiki Młodszy sprzymierza się z Kamuyamatoiwarehiko, który pokonuje Shikiego Starszego. Boski potomek ujarzmia wszystkie plemiona Japonii i pod imieniem Jimmu zostaje pierwszym cesarzem, a jego dynastia trwa do dnia dzisiejszego.

Trójnoga wrona w japońskim folklorze symbolizuje boską interwencję w ludzkie sprawy, ratunek z opresji, odrodzenie. Japończycy bardzo poważają z tego powodu wrony. Yatagarasu jest częstym motywem sztuki japońskiej w okresie Edo (1603-1868). Stał się również symbolem japońskiej piłki nożnej. Zobaczyć go można na fladze JFA oraz jej emblemacie (widocznym na koszulkach narodowych drużyn), pełni również rolę maskotki. Trójnoga wrona ma przynosić piłkarzom japońskim szczęście i wspierać ich w trudnych chwilach, tak jak wspomagała cesarza Jimmu.

0 komentarze:

Prześlij komentarz